Yerelden Küresele Açık Bilim Vizyonu: TU Wien’de Erasmus Personel Hareketliliği Deneyimi
Yazan: Gültekin GÜRDAL, Daire Başkanı, İYTE Kütüphanesi
“Uluslararası etkileşim, yerel gücü küresel vizyonla buluşturur.”
Avrupa’nın en köklü teknik üniversitelerinden biri olan Viyana Teknik Üniversitesi (TU Wien), yaklaşık 27.000 öğrenci, 4.000 akademisyen ve araştırmacı, ve 500 milyon Euro’nun üzerindeki yıllık bütçesiyle dikkat çekici bir araştırma ve eğitim ekosistemi sunuyor. 2025 yılında Nobel Ödülü kazanan bir akademisyeni bünyesinde barındıran TU Wien, hem bilimsel üretim kapasitesi hem de uluslararası etkisiyle Avrupa’da öncü kurumlardan biri olarak öne çıkıyor.
Viyana Yolculuğu ve Açık Bilimin Kalbine Bir Bakış
30 Haziran – 4 Temmuz 2025 tarihleri arasında TU Wien’in ev sahipliğinde gerçekleşen Erasmus+ Personel Hareketliliği programına katıldım. “Kütüphane Hizmetleri ve TU Wien’de Araştırma Verileri Yönetimine Genel Bakış” başlıklı bu program, açık bilim altyapıları, kurumsal akademik arşiv sistemleri, CRIS entegrasyonu ve veri yönetimi araçları gibi konularda inanılmaz zengin bir içerik sundu.
CRIS ve Kurumsal Arşiv Entegrasyonu
Programın en dikkat çekici yönlerinden biri, TU Wien’in kurumsal arşivi ile CRIS (Current Research Information System) altyapısının entegrasyonuydu. Bu yapı, araştırmacıların tüm akademik çıktılarını (makaleler, projeler, veri setleri, tezler) tek noktadan yönetmesini sağlıyor. Ayrıca, bu sistemle araştırma performansı, görünürlük, açık erişim uyumu ve fonlama raporlamaları etkili biçimde izlenebiliyor.
DAMAP.org: Veri Yönetimine Akıllı Bir Yaklaşım
Bir diğer önemli araç ise DAMAP.org (Data Management Planning Tool). Bu açık kaynaklı ve modüler sistem, araştırmacıların proje başında veri yönetim planlarını kolayca ve fonlayıcı gerekliliklere uygun şekilde oluşturmasını sağlıyor. DAMAP’ın CRIS ile entegrasyonu ve EOSC uyumu, veri yönetiminin kurumsal düzeyde nasıl sistematikleştirilebileceğine dair mükemmel bir örnek teşkil ediyor.
İYTE GCRIS ile Viyana Sistemlerini Karşılaştırmak
Program boyunca, İYTE’nin GCRIS sistemi ile TU Wien’in sistemlerini karşılaştırma ve aralarındaki benzerlikleri ile farkları inceleme fırsatı buldum. Her iki sistem de araştırma çıktılarını entegre bir şekilde yönetmeyi amaçlıyor. Ancak TU Wien, veri yönetimi süreçlerini CRIS ile daha güçlü bir şekilde entegre etmesiyle öne çıkıyordu. Buna karşılık, İYTE GCRIS’in esnek yapısı—özellikle araştırmacı profillerinin yönetimi ve farklı çıktı türlerini desteklemesi—büyük beğeni topladı.
Ayrıca, eğitim sırasında yaptığım İYTE GCRIS sunumu, katılımcılar ve TU Wien ekibi tarafından yoğun ilgi gördü. Türkiye’den gelen bu iyi örnek;
- Sistemin teknik altyapısı,
- COAR Resource Type Vocabulary gibi uluslararası standartlara uyumu,
- Açık bilimle entegrasyonu
gibi özellikleriyle ilgi çekti.
Uluslararası Etkileşimin Gücü: Yeni Vizyonlar ve İş Birlikleri
Bu tür uluslararası programlar ve kurumlar arası etkileşimler, yalnızca bilgi paylaşımını değil, aynı zamanda farklı kurumsal yaklaşımları gözlemleyerek yeni bir vizyon kazanmayı da mümkün kılıyor. TU Wien’de edindiğim deneyim, sadece teknik anlamda değil; aynı zamanda açık bilim, araştırma altyapısı ve kurum kültürü açısından da önemli perspektifler kazandırdı. İYTE olarak yürüttüğümüz çalışmaların küresel düzeyde nasıl karşılık bulduğunu görmek ve yeni iş birliği potansiyelleri üzerine düşünmek, bu programın en değerli kazanımlarındandı.
