Türkiye’de İlk euroCRIS Toplantısı: 25–27 Kasım’da İYTE’de

Pablo de Castro, euroCRIS Teknik Sekreteri – İYTE ve euroCRIS SMM2025 Organizasyon Ekibi Adına

Son euroCRIS toplantıları sırasıyla Leuven (Belçika, 2025 İlkbahar), Paris (Fransa, 2024 Güz), Viyana (Avusturya, 2024 İlkbahar), Pamplona (İspanya, 2023 Güz), Brüksel (Belçika, 2023 İlkbahar) ve Nijmegen (Hollanda, 2022 Güz) şehirlerinde düzenlenmiştir. Covid öncesinde ise Varşova, Helsinki, Münster, Roma, St Andrews, Atina ve Prag gibi birçok şehirde başka toplantılar gerçekleştirilmiştir.

Araştırma bilgisi topluluğunu bir araya getiren bu iki yılda bir düzenlenen toplantılar genellikle Avrupa’daki farklı şehirler ve ülkeler arasında dönüşümlü olarak yapılır – gelecek yılki toplantı ise Portekiz’deki Ponta Delgada, Azor Adaları’nda gerçekleştirilecektir. Ancak bu yıl euroCRIS ilk kez Türkiye’ye geliyor ve bu fırsatı mümkün kıldıkları için özellikle İYTE Kütüphanesi ekibine – ve özellikle Kütüphane Direktörü Gültekin Gürdal’a – büyük bir teşekkür borçluyuz.

euroCRIS toplantılarının merkezinde topluluk katılımı yer alır. Farklı ülkelerden çok sayıda paydaş bu toplantıları gündemlerine dahil eder; kimi sunum yapmak, kimi ise sadece dinleyip tartışmalara katılmak için gelir. Bu paydaşlar arasında kurumlarda görev yapan araştırma yöneticileri ve kütüphaneciler, araştırma fonlayıcıları, ulusal araştırma bilgi sistemleri ve Açık Bilim ofisleri, yazılım geliştiricileri ve çeşitli alanlardan bilgisayar bilimcileri bulunmaktadır. Bu SMM2025 (SMM: Stratejik Üyelik Toplantısı) etkinliğinde de önceki toplantılarda olduğu gibi alanla ilgili uluslararası tartışmaları teşvik etmeyi içtenlikle umuyoruz.

Etkinlik programı henüz tamamen kesinleşmemiş olmakla birlikte, oldukça ilerlemiş durumda ve halihazırda sunumlar, panel tartışmaları ve oturumlarda öne çıkacak pek çok “gündemdeki konu”yu barındırıyor. Bu etkinlik için genel bir temadan bahsedecek olursak, bunun “Türkiye’de araştırma bilgi yönetimi ve Açık Bilim alanında neler oluyor ve Avrupa’daki gelişmelerle nasıl karşılaştırılıyor?” olacağını söyleyebiliriz. Birinci günün Ulusal Oturumu özellikle “Türkiye’de neler oluyor?” sorusuna odaklanırken, ikinci gün Türkiye’yi bir referans noktası olarak konumlandırarak daha geniş uluslararası gelişmeleri ele alacaktır.

Birinci gündeki bu Ulusal Oturum – günün büyük bölümünü kapsayacak şekilde – Türkiye’de araştırma bilgi yönetimi ve açık bilim alanındaki geniş faaliyet yelpazesine odaklanacaktır. Bunlar arasında akademik iletişim platformları (kurumsal arşivler ve CRIS sistemleri), Açık Erişim, Dönüştürücü Anlaşmalar, Araştırma Verisi Yönetimi ve Kalıcı Tanımlayıcılar (PID) gibi konular yer almaktadır. Bu oturum, uluslararası katılımcılar için yerel uygulamalar ve girişimler hakkında daha fazla bilgi edinmek adına mükemmel bir fırsat sağlayacaktır. Daha da önemlisi, ulusal düzeyde bir tartışma ortamının oluşmasına imkân tanıyacaktır.

Bu Ulusal Oturum kapsamında, Horizon 2020 tarafından fonlanan ve tamamlanmış olan FEUTURE projesine – The Future of EU-Turkey Relations. Mapping Dynamics and Testing Scenarios – ayrılmış bir sunuma sahip olmaktan özellikle memnuniyet duyuyoruz. Açık Bilim ve Açık Erişim savunucuları dünyanın pek çok yerinde Open Research Europe platformunu araştırma yayıncılığı için değerli bir seçenek olarak teşvik etmeye çalışıyor ve bu projeye ait bazı yayınların ORE üzerinde erişilebilir olması ilham vericidir.

İkinci günün odağı ise büyük ölçüde yapay zekâ, ulusal araştırma portalları ve kalıcı tanımlayıcılar gibi uluslararası gelişmeler üzerine kayacaktır. ORCID, OpenAIRE ve COAR temsilcilerinin çalışmalarını aktaracağı özel bir euroCRIS Stratejik Ortak oturumumuz olacaktır.

Bu bilgi alışverişinin yüz yüze gerçekleşmesini kolaylaştırmak amacıyla euroCRIS Yönetim Kurulu, Türkiye’deki kurumlarda görev yapan katılımcılar için etkinlik kaydının ücretsiz olmasına karar vermiştir.

Türkiye’de gerçekleştirilecek bu ilk euroCRIS üyelik toplantısının verimli geçmesini sabırsızlıkla bekliyoruz.